BATMAN ŞEHRİ

KONU BAŞLIKLARI;

BATMAN TARİHİ

 

Batman ilinde bulunan tarihi yapılar ve bu yapıtların ait olduğu medeniyetlerin tarihi Neolotik Çağ öncesine dayanmaktadır. M.Ö. 7000-6300 yıllarına ilişkin elde edilen buluntular doğrultusunda, Anadolu’nun en eski yerleşim yeri olarak Konya’nın Güneydoğusundaki Çatalhöyük kabul edilmekte idi. Bölgede 1963 yılından beri  Prof. Dr. Halet Çambel ile Prof. Dr. Robert J. Braid Wood yönetiminde İstanbul Üniversitesi Prehistorya Kürsüsü ile Chicago Üniversitesi Doğu Bilimleri Enstitüsü tarafından ortaklaşa  yürütülen “Güneydoğu Anadolu  Tarih Öncesi Araştırmaları Karma Projesi” çalışmaların yanı sıra Batman Çayı’nın batısında bulunan Demirköy Höyüğünde, Amerika Deleware Üniversitesi öğretim üyelerinden Dr. Michael Meir Rosenberg ile Diyarbakır Müzesi Müdürlüğü işbirliği sonucu 1990 yılından beri sürdürülmekte olan kazılarda bölge tarihini aydınlatıcı çeşitli buluntular elde edilmiş, buranın çok eski ve önemli bir yerleşim alanı olduğu saptanmıştır. Aynı ekip ilimiz Kozluk ilçesi Kaletepe köyü sınırları içerisinde kalan ve Batman Çayı kenarında bulunan Hallan Çemi Höyüğü’nde yapılan kazı çalışmalarında elde edilen buluntular (M.Ö. 10.600-10.000) yıllarına ait kadın süs eşyaları, taştan yapılmış hayvan figürlü heykel ve taş silahların incelenmesi sonucunda bu yörenin yaklaşık 12.000 yıl öncesi bir yerleşim alanı olduğu ortaya çıkmıştır. Neolotik Çağda Hallan Çemi Tepesi ile Çayönü yerleşmeleri arasında yer alan bölgenin kronolojik boşluğu dolduran bir öneme sahip olduğu kabul edilmektedir. Anadolu’nun en eski yerleşim yeri olarak Çatalhöyük kabul edilse de Çayönü ve Hallan Çemi Höyüğü’ndeki buluntular ile eski yerleşim biriminin Batman-Kozluk sınırları kapsamında yer aldığı teyit edilmiştir. Batman ilinin yer aldığı bölge çok gelişmiş bir kültürün varlığını ortaya koyması açısından önem taşımaktadır."

 

M.Ö. 3 bin yıllarında , bugün Mezopotamya denilen Dicle-Fırat nehirleri arasında yer alan bölgeye “Subaru”  denildiği, Sümer ve Akad’lardan kalma belgelerden anlaşılmaktadır. Yukarı Dicle bölgesinin ilk uygar halkı Subaru’lardan sayılan Hurri’lerdir. Hurri, Babil dilinde mağara demektir. Hurri’ler kendi aralarında Hurri ve Mitani olmak üzere iki ayrı konfederasyona ayrılır. Zamanla Mitani Krallığı güçlenmiş, Hurri Krallığı ise zayıflayarak tarihten silinmiştir. Mitani’lerden sonra bölgeye Asurlular ve Urartular egemen olmuşlardır. Asur lideri 3. Tiglattpileser, M.Ö. 736’da doğuya yönelerek Sasun (Sason) mıntıkasındaki Ulluba ülkesini hükmü altına aldı. Urartu’lardan sonra bölge sırasıyla; İskitler’in, Medler’in, Persler’in, Selevoslar’ın, Partlar’ın, Romalılar’ın, Bizans’ın egemenliği altında kalmıştır. (M.Ö. 653-M.S. 639 )

 

İran ve Bizans’ın uzun süren egemenlik kurma savaşlarına tanıklık eden bölge,  Hz. Ömer’in Kuzey Mezopotamya’yı fethiyle İslam ordusu egemenliğine girmiştir. Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerinde de İslam ordusu egemenliğinde bulunan bölge daha sonra sırasıyla Emeviler’in (551-750), Abbasiler’in (750-869), Hamdaniler’in ve 984 yılında Mervaniler’in yönetimi altında bulundu. 1085 yılına kadar Mervaniler’in hüküm sürdüğü bölge, 1071 yılında Malazgirt’i ele geçiren Selçuklular tarafından, 1085 yılında Amid kuşatma altına alınarak, Silvan zapt edildi. 1183 yılına kadar Selçuklular’ın yönetiminde bulunan bölge aynı tarihte Selahattin Eyyubi’nin seferleriyle yönetim Eyyubiler’e bağlı Hasankeyf Emiri Artuklu Nurettin Mehmet’e verilir. Bu tarihten itibaren başlayan Artuklu oğulları dönemi Anadolu Selçuklular’ın 1240 yılında  bölgeye egemen oluşuyla son bulur. 62 yıllık Selçuklu Hanedanlığı’nın ardından 1304 yılında başlayan ve 92 yıl süren Mardin Artukluları dönemi ise, Timur’un bölgeye hakim olması ve Diyarbakır yöresini Akkoyunlu Kara Yölük Osman Bey’e bırakmasıyla sona erer.

 

Batman'ın tarihi hakkında en eski bilgiler halk hikayeleri, mitler ve Heredot  tarihinde verilmektedir. Ortak verilere göre Med Kralı Abtyagestin torunu Kyros karşıtı Erpagazso M.Ö. 550 yılında yenilince Med asilzadeleri arasındaki utancından dolayı Med'lerin yaşadığı Media Bölgesi'nin kuzey batı ucundaki topraklarına çekilmek zorunda kalmış. Başka bir görüşe göre de Kyros Pers egemenliği altında kalmamak için bu bölgeye yerleşmiştir. Karaçalı, sazlık ve bataklıktan oluşan bu bölgenin ortasında yapay bir adacık oluşturup, adına han obası  anlamında olan "ELEKHAN" denilmiştir(M.Ö.546). ELEKHAN 194 yıl bağımsız ve mutlu bir dönem geçirerek 352 yılında Büyük İskender'in istilasına uğramıştır. Daha sonra Lesepkoslar, Partlar, Romalılar,  Sasaniler ve Bizans'ın hakimiyetine girmiştir. Artuklular, Moğollar, İlhanlılar, Celaliler, Karakoyunlu(Pezrese), Akkoyunlular ve1500 yılında Safeviler'in eline geçmiştir.

 

1515 yılında, 4. Murat'ın Bağdat Seferi sırasında kendisine büyük  yararlıklar gösteren Turhan Oğlu Mahmut Paşa'ya ELEKHAN’ı içine alan Batman Suyu arasında kalan bölgenin tamamını vermiştir. Bu gelişmeden sonra ELEKHAN telaffuz değişikliğine uğrayarak halk dilinde "ELAH" zamanla "ILUH" ismini almıştır. İluh köy birimi olarak kayıtlara geçmiştir ve Siirt vilayeti, Elmedin kazasına bağlı olarak benliğini sürdürmüştür. Elmedin’e yerleşim birimi 1926-27 yılı ilkbaharında bugünkü Batman Çayı'nın taşması nedeniyle haritadan silinmiş ve İluh köyü Beşiri(Kobin) ilçesine bağlanmıştır. Batman isminin nereden geldiği hakkında görüşler olmayıp, bir görüşe göre Batman Çayı'nın adı 1950'li yılların başında İluh köyüne verilmiştir. Yaygın olan görüşe göre de İluh köyünün aşağı kısmında ilk deneme kulesi kurulduğunda TPAO(Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı)'nun tesislerinin bulunduğu bölgeye bakmaktan gelen Batman adı verilmiştir. 1937 yılında bucak haline getirilen İluh 1940'lı yılların sonları ile 1950'li yılların başlarında bölgede var olan petrol filizlerinin değerlendirilmesi sonucunda İluh bucağında her alanda büyük gelişmeler sağlanmıştır. Bu gelişmeler üzerine 2 Eylül 1957 tarihinde ilçe teşkilatı olarak kabul edilmiştir.1955 genel nüfus sayımında İluh nüfusunun 4713 olarak kaydedilmesiyle 2 Kasım 1955 yılında Belediye teşkilatı kurulmuştur. 1990 yılına kadar çok hızlı bir gelişme yaşayan Batman, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Türkiye'nin 72. ili olma ünvanına kavuşmuştur.

 

NEREDE VE NASIL GİDİLİR?

Batı Karadeniz bölgesinin, 410 53′ kuzey enlemi ile 320 45′ doğu boylamı arasında yer alır. Kuzeyini 59 km.lik sahil şeridiyle Karadeniz çevrelerken, doğuda Kastamonu, doğu ve güneyde Karabük, batıda ise Zonguldak illeriyle komşudur. Yüzölçümü 2.220 km2’dir. İl merkezinin rakımı 25 metredir.

Batman'a ulaşım yanlızca Kara yolu, Hava Yolu, Demir Yolu olmak üzere 3 türlüdür.

 

Batman Otogarı, Orta ölçek baz alınarak yapılan Batman Otogarı’nda ulusal ve yerel otobüs firmaları bulunmakta, bölgenin diğer şehirleri ve büyük şehirler birbirlerine bağlanmaktadır. Dönemsel yoğun talep nedeniyle bilet bulmak için çok daha önceden rezervasyon yaptırılması gereken otogar, şehrin merkezinde yer almaktadır. 10’dan fazla firmanın hizmet verdiği Batman Otogarı’na ulaşım ise minibüslerle ve firmaların servisleriyle sağlanmaktadır.

 

Batman Havalimanı, 1998 yılında hizmete başlamıştır. Şehir merkezine 7 km. mesafede bulunan Batman Havalimanı'nda 20.741 m²'lik terminal binası, 1.120 m² ebadında VIP binası, 1.200 m² ebadında itfaiye binası, 120x162 m. ebadında apron, 424x24 m. ebadında taksirut, 13.000 m² ve 350 araçlık otopark bulunmaktadır. 30.08.2010 tarihinden itibaren DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından işletilmektedir.

 

Batman Tren İstasyonu, Batman İli merkezinde bulunan tren istasyonundan Ankara ve Diyarbakır'a hergün seferler düzenlenmektedir.

GEZİLMESİ GEREKEN YERLER (17 Yer Eklendi)

 

Batman Müzesi

Hasankeyf Evleri

Kozluk Kalesi

Rabat Kalesi

Bozikan Kalesi

Hasankeyf Kalesi

Malabadi Köprüsü

Seyid Bilal Türbesi

El Rızk Camii

Hızırbey Camii

Mor Aho Manastırı

Zeynel Bey Kümbeti

Hallan Çemi Höyüğü

Kandil Kalesi

Morkiryakos Manastırı

İbrahim Bey Camii

İmam Abdullah Zaviyesi

BATMAN'IN NELERİ MEŞHUR?

 

HEDİYELİK OLARAK GÖTÜRÜLEBİLECEKLER

El Sanatları; 

El Yapımı Bebekler;

Karpuz Çekirdeği; 

Sason Balı ve Cevizi;

Tiftik Dokumaları;

El Sanatları

El Yapımı Bebekler

Karpuz Çekirdeği

Sason Balı ve Cevizi

Tiftik Dokumaları

BATMAN MUTFAĞI

Ayran Çorbası; 

Bumbar;

Kaburga Dolması;

Kuru Dolma;

Perde Pilavı;

Tandır Ekmeği;

Türlü;

Çiğ Köfte;

İçli Köfte;

İşkembe Dolması;

Şam Böreği;

Ayran Çorbası

Perde Pilavı

İçli Köfte

Bumbar

Tandır Ekmeği

İşkembe Dolması

Kaburga Dolması

Türlü

Kuru Dolma

Çiğ Köfte

Şam Böreği

Hakkımızda          Kullanım Şartları          Gizlilik Sözleşmesi          Site Haritası          İletişim

  • Facebook
  • Twitter
  • YouTube
  • Pinterest
  • Tumblr Social Icon
  • Instagram

Negeziyorum © Her Hakkı Saklıdır |2015|